ELEMENT

Van mest naar waarde 
De landbouw staat voor grote uitdagingen. De uitstoot van stikstof, methaan en CO₂ moet omlaag en nutriëntenkringlopen moeten beter worden gesloten. Tegelijkertijd moet er voor agrarische ondernemers een economisch haalbaar toekomstperspectief blijven. Mest speelt daarin een bijzondere rol. Het is niet alleen een reststroom, maar ook een bron van organische stof en nutriënten.  

ELEMENT speelt in op de mogelijkheden om die waarde beter te benutten. Daarbij worden technologie, bedrijfsvoering en de gebiedsgerichte aanpak nadrukkelijk met elkaar verbonden. Want een techniek kan technisch goed functioneren, maar heeft alleen toekomst wanneer deze ook economisch haalbaar is, past binnen wet- en regelgeving én aansluit bij de mogelijkheden en belangen in een gebied. 

Van mestprobleem naar waardevolle grondstof 
Binnen ELEMENT staat de vraag centraal hoe mest en andere agrarische reststromen zo efficiënt mogelijk kunnen worden benut en tegelijkertijd emissies kunnen worden beperkt. 

Daarbij kijken onderzoekers en praktijkpartners onder andere naar mestvergisting en groen gas, terugwinning en hergebruik van nutriënten, circulaire meststoffen, emissiereductie, bodem en mineralenbenutting en nieuwe verdienmodellen voor agrarische ondernemers. Het uitgangspunt is steeds dat oplossingen niet op zichzelf staan.  

Drie perspectieven 
ELEMENT brengt kennis en praktijk samen vanuit drie nauw verbonden perspectieven: 

1. Technologie 
   Welke technieken kunnen bijdragen aan emissiereductie en betere mestverwaarding? Denk aan mestvergisting, terugwinning van nutriënten, nieuwe meststoffen, sensoren, meetmethoden en verdere verwerking van digestaat en andere meststromen. 
2. Bedrijf 
   Wanneer is een oplossing daadwerkelijk interessant voor een agrarisch ondernemer? ELEMENT neemt onder andere businesscases, investeringsrisico’s, bedrijfsvoering en de economische waarde van nieuwe toepassingen mee in het programma. 
3. Gebied 
   Veel oplossingen vragen om samenwerking die verder gaat dan het individuele erf. Bijvoorbeeld bij gezamenlijke mestverwerking of het sluiten van regionale kringlopen. ELEMENT speelt een rol bij welke samenwerkingen, infrastructuur, vergunningen en beleidsvoorwaarden nodig zijn om initiatieven in een gebied van de grond te krijgen. 

Kennis ontwikkelen én toepassen
ELEMENT is een kennis- en innovatiehub waarin onderzoekers, docenten, studenten, ondernemers, technologiebedrijven, overheden en andere partners samenwerken. Samen ontwikkelen zij nieuwe kennis en brengen zij bestaande inzichten bijeen.

Vragen uit de praktijk vormen het vertrekpunt. Via onderzoeksprojecten, praktijkexperimenten, studentenonderzoek, kennisbijeenkomsten en Learning Communities formuleren en onderzoeken de betrokken partners actuele vraagstukken en vertalen zij de resultaten naar praktische inzichten en concrete handelingsperspectieven. Dit levert niet alleen nieuwe kennis en onderzoeksresultaten op, maar ook beslismodellen, businesscases, best practices, methodieken en nieuwe samenwerkingsvormen.

Zo bouwt ELEMENT aan een steeds verder groeiende ELEMENT-toolbox met kennis en praktische hulpmiddelen. Deze ondersteunt ondernemers, overheden en andere partijen bij het maken van goed onderbouwde keuzes rond emissiereductie en mestverwaarding. Hiervoor werkt ELEMENT samen met het NCM.

Leren van de praktijk
De Learning Communities vormen een belangrijk onderdeel van ELEMENT. Hier werken onderzoekers, docenten, studenten, ondernemers, overheden en andere praktijkpartners samen aan actuele vraagstukken rond landbouw en mestverwaarding.

Een dynamische kennisagenda vormt de basis. De deelnemers brengen praktijkvragen in, wisselen kennis en ervaringen uit en verkennen mogelijkheden voor onderzoek en nieuwe samenwerkingsprojecten. Ook verbinden de Learning Communities hun inzichten, zodat kennis over technologie, bedrijfsvoering en gebiedsgerichte samenwerking elkaar versterkt.

ELEMENT kijkt ook over de landsgrenzen heen. Via innovatiemissies en internationale kennisuitwisseling verkennen de partners succesvolle aanpakken in andere landen en onderzoeken zij hoe Nederland deze kennis kan benutten.

De opgedane kennis en ervaringen vormen niet alleen de basis voor nieuw onderzoek, maar verrijken ook het onderwijs. Studenten en docenten nemen actief deel aan de projecten en brengen nieuwe inzichten mee naar het onderwijs. Zo draagt ELEMENT bij aan de ontwikkeling van een nieuwe generatie professionals in de landbouw en agrifoodsector.

Samenwerking
Aeres Hogeschool, Saxion Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein voeren ELEMENT gezamenlijk uit. Zij werken nauw samen met partners uit het bedrijfsleven, de overheid, het onderzoek en de agrarische praktijk.

Het programma loopt van 2025 tot en met 2028 en wordt ondersteund vanuit het SPRONG-programma van Regieorgaan SIA. Binnen ELEMENT wordt voortgebouwd op bestaande regionale en landelijke netwerken. 

Ook NCM is vanuit zijn kennis en netwerk betrokken bij ELEMENT. Zo wordt kennis uit het programma verbonden met ontwikkelingen en partijen in de bredere mestverwaardingsketen. 

Samenwerken met ELEMENT? 
ELEMENT staat open voor nieuwe kennisvragen en samenwerking. Heeft u als agrarisch ondernemer, bedrijf, overheid of andere organisatie een vraagstuk rond mestverwaarding, emissiereductie, groen gas, nutriënten, bedrijfsvoering of gebiedsgerichte samenwerking? Dan denken we graag mee over de mogelijkheden om deze vraag binnen ELEMENT verder te brengen. Neem hiervoor contact op met Michiel Klaassen, programmamanager van ELEMENT: m.klaassen@aeres.nl  

ELEMENT op LinkedIn
Blijf op de hoogte van de laatste nieuwtjes: https://www.linkedin.com/company/sprong-element/