ManuREsource 2026: focus op een duurzame toekomst

Mest als waardevolle grondstof
De internationale conferentie werd geopend met drie inspirerende speeches. Zowel Harold Zoet (gedeputeerde provincie Gelderland) als Jan Roefs (directeur NCM) en Greet Ghekiere (voorzitter VCM) gingen in op de uitdagingen waar we voor staan in relatie tot mest. Zij  benadrukten dat mest niet moet worden gezien als afvalproduct, maar als een waardevolle grondstof. Innovaties kunnen helpen om doelen te bereiken. “Het gaat erom dat we de waarde die in mest zit zo volledig en hoogwaardig mogelijk benutten. Stikstof moeten we niet verloren laten gaan naar het milieu, waardoor het een negatieve waarde heeft als nitraat, ammoniak of lachgas. Nee, dat moeten we zo hoogwaardig mogelijk benutten als eiwit in voedsel of voer. Voor organische stof geldt hetzelfde: laten we het ontsnappen als broeikasgas, of gebruiken we het als bodemverbeteraar, groene energie of andere hoogwaardige toepassingen?” aldus Jan Roefs. Harold Zoet: “Mijn ambitie is dat we bij de volgende editie van ManuREsource kunnen melden dat we echt vooruitgang hebben geboekt en dat veel van deze technieken zijn uitgegroeid tot standaardpraktijken die op boerderijen worden toegepast. Ik hoop dat we dit samen kunnen bereiken.”

“Mestverwerking kan de uitstoot van emissies verminderen, maar er is ook een risico op een toename van emissies en trade-offs. We moeten dus doordacht te werk gaan”, aldus Gerard Velthof (professor / senior onderzoeker Soil Nutrient and Carbon Management, WUR) tijdens zijn plenaire presentatie. Tijdens haar welkomstwoord wees Greet Ghekiere op de evoluties in het concept van regeneratieve landbouw waarbij er de voorbije jaren een shift plaats vond van inputgericht denken naar systeemgericht denken. “Binnen de context van regeneratieve landbouw en circulariteit kan mestverwerking zich positioneren als een systeembouwer. Dit betreft uiteraard nutriënten, maar we mogen het potentieel van de koolstof en het water in mest niet over het hoofd zien”.

Sara De Bolle (VLM) deed vervolgens een oproep aan de industrie om hun technologieën aan te melden voor de Vlaamse AER-lijst. Op deze lijst staan maatregelen die ammoniakemissies uit de veehouderij verminderen. De maatregelen dragen daardoor bij aan het doel om stikstofemissies en -depositie van de landbouw op natuurgebieden te verminderen en biodiversiteit te behouden.

Tijdens een serie mini-interviews gemodereerd door Ralf Bodelier kwamen drie belangrijke thema’s naar voren, namelijk wet- en regelgeving, samenwerking, markt en maatschappij en innovatie. En hoe beïnvloedt framing in het maatschappelijke debat de ontwikkelingen? In deze interviews kwamen specialisten met zeer diverse achtergronden aan het woord. Standpunten liepen daardoor ver uiteen, maar toch bleek dat er ook overeenkomsten waren in bepaalde doelstellingen. Enkele conclusies die uit de gesprekken naar voren kwamen zijn:

• Elke oplossing heeft plus- en minpunten; vind een balans.
• De huidige geopolitieke situatie illustreert het belang van zelfvoorziening, een extra argument om zuinig met nutriënten om te gaan
• Innovatie en samenwerking zijn cruciale voorwaarden.
• Investeer nu, en wacht niet op de volgende generatie voor het vinden van oplossingen.
• Er bestaat geen standaardoplossing voor boeren om hun CO₂-voetafdruk te verkleinen.
• Wees ervan bewust dat we allemaal een vorm van framing gebruiken en dat dit invloed heeft op de publieke opinie.

Hoe omgaan met mest: verschillende regio’s aan het woord
Tijdens de plenaire sessie op dag twee van de conferentie in Ede werden de deelnemers meegenomen in de inzichten en aanpak van verschillende regio’s. Tim Wantulla vertelde over management van mest in Noordrijn-Westfalen (DE). Momenteel wordt de regelgeving in Duitsland herzien en worden nieuwe technieken geïntroduceerd om de situatie rondom emissies van ammoniak en nitraat te verbeteren. Lombardije (IT) heeft een eigen aanpak voor het omgaan met uitdagingen die spelen. Silvia Motta: “We moeten onze aanpak veranderen. Innovatie biedt ons instrumenten waarmee we agronomische en milieuvariabelen direct op veldniveau kunnen evalueren.” Vervolgens vertelde Ruud Paap van Platform Groen Gas (NL) over groen gasproductie uit dierlijke mest: “Er is een sterke impuls voor groen gas. Groen gas uit mest heeft namelijk een zeer gunstige koolstofintensiteit, omdat de uitstoot van methaan en CO₂ wordt vermeden.”

De genomineerden van de Ivan Tolpe Award 2025, Biolectric en Segalés, kwamen een toelichting geven over hun innovatieve oplossingen. Klaas Vanhee (Biolectric) sloot zijn verhaal af met een belangrijke oproep voor beleidsmakers: “Stop met half werk. Zolang beleid stikstof, fosfaat, geur en broeikasgassen uit mest apart blijft aanpakken, duwen we de landbouw van crisis naar crisis. Geef boeren duidelijke, exhaustieve regels op lange termijn — en vertrouw erop dat ze het zelf zullen oplossen. Boeren innoveren al vele generaties: als het kader klopt, dan volgen de oplossingen vanzelf.”

Delen van kennis uit projecten
Een ander belangrijk onderdeel van ManuREsource is het podium geven aan projecten, zodat opgedane kennis gedeeld kan worden. De Europese projecten NUTRITIVE, Green Ammonia, Value4Farm en GREENHOOD organiseerden interessante parallelle sessies waarin de belangrijkste resultaten en conclusies werden gedeeld. Daarnaast werden tientallen onderzoeksresultaten gepresenteerd over de drie topics van het congres (1) mest als een grondstof, (2) mest en duurzaamheid, (3) innovaties in mest- en digestaatverwerking. 

Innovatieve technieken in de praktijk
Op de derde dag konden de deelnemers kiezen uit twee excursies waarmee een exclusief kijkje genomen kon worden bij bedrijven met innovatieve technieken. Excursie één ging langs twee melkveebedrijven. Het eerste bedrijf maakt gebruik van de Lely Sphere en het tweede bedrijf van het CowToilet van Hanskamp. Op beide boerderijen gaven de leveranciers uitleg over het systeem en werden de vragen van de deelnemers beantwoord. De deelnemers van excursie twee mochten een kijkje nemen achter de schermen bij Vredo, een toonaangevende fabrikant van bemesters en andere landbouwmachines. Vervolgens werd een melkveebedrijf bezocht met een monomestvergister, een stikstofstripper en een groen gasinstallatie van BASgas, waarmee groen gasproductie ook mogelijk wordt voor middelgrote melkveehouders.

ManuREsource 2026, dat plaatsvond op 4, 5 en 6 maart in Ede, werd georganiseerd door het Vlaams Coördinatiecentrum Mestverwerking (VCM), Universiteit Gent (UGent), Inagro, het Nederlands Centrum voor Mestverwaarding (NCM) en in samenwerking met Wageningen University & Research (WUR). Dit toonaangevend internationale congres werd mede mogelijk gemaakt door financiële steun van provincie Gelderland, provincie Noord-Brabant en de bedrijven HTU Industries, Ségales Group, MKR Cleanwater en ZwitterCo.